PHÒNG GD-ĐT TX AN NHƠN
TRƯỜNG THCS NHƠN THỌ

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC: 2023 - 2024
MÔN: VẬT LÍ 9
Thời gian làm bài: 150 phút
(Đề gồm có 01 trang)

ĐỀ 1:
Câu 1 (4 điểm). Một người đi xe máy xuất phát từ địa điểm A đến địa điểm B, trên nửa đoạn đường
đầu đi với vận tốc không đổi v1, nửa đoạn đường sau đi với vận tốc không đổi v2. Một xe ô tô xuất phát
từ B đi về A, trong nửa thời gian đầu đi với vận tốc không đổi v 1, nửa thời gian sau đi với vận tốc
không đổi v2. Biết v1 = 20km/h và v2 = 60km/h.
a. Tính vận tốc trung bình của mỗi xe trên đoạn đường AB.
b. Nếu xe ô tô xuất phát muộn hơn 30 phút so với người đi xe máy, thì xe ô tô đến A và người đi xe
máy đến B cùng một lúc. Tính độ dài quãng đường AB.
Câu 2 (4 điểm).
Một nhiệt lượng kế bằng nhôm có khối lượng m (kg) ở nhiệt độ t 1 = 230C, cho vào nhiệt lượng kế một
khối lượng m (kg) nước ở nhiệt độ t 2. Sau khi hệ cân bằng nhiệt, nhiệt độ của nước giảm đi 9 0C. Tiếp
tục đổ thêm vào nhiệt lượng kế 2m (kg) một chất lỏng khác (không tác dụng hóa học với nước) ở
nhiệt độ t3 = 450C, khi có cân bằng nhiệt lần hai, nhiệt độ của hệ lại giảm 10 0C so với nhiệt độ cân
bằng nhiệt lần thứ nhất.
Tìm nhiệt dung riêng của chất lỏng đã đổ thêm vào nhiệt lượng kế, biết nhiệt dung riêng của nhôm
và của nước lần lượt là c1 = 900 J/kg.K và c2 = 4200 J/kg.K. Giả thiết ở các trường hợp trao đổi nhiệt
đều không có sự mất mát năng lượng nhiệt ra môi trường xung quanh.
Câu 3. (4,0 điểm)
Hai gương phẳng G1, G2 có mặt phản xạ quay vào nhau và hợp với nhau một góc bằng 120 0. Chiếu một
tia sang tới gương G1 sao cho tia sang này có thể lần lượt phản xạ cả trên gương G 1 và gương G2.
a) Vẽ tiếp đường truyền của tia sáng sao khi phản xạ trên hai gương.
b) Xác định độ lớn góc hợp bởi tia tới gương G1 và tia phản xạ trên gương G2.
Câu 4 (4 điểm). Cho mạch điện như hình vẽ.
Biết UAB = 9V, R1 = 12  , R2 = 8  , RMN =
15  . Con chạy C dịch chuyển trên đoạn
MN. Hỏi với giá trị nào của điện trở đoạn
MC thì:
5
a) Ampe kế chỉ A.
6

b) Am pe kế chỉ giá trị nhỏ nhất.

I2
M

A
A

A
R1
B

C

C
B

R
1

R2
R3

N
R2

D

R4

Câu 5 (4 điểm). Cho mạch điện như hình vẽ.
Đặt vào A và B một hiệu điện thế UAB=60V
thì hiệu điện thế giữa hai điểm C và D là
30Vvà cường độ dòng điện qua R2 là I2
=0,5A. Đặt hiệu điện thế 30V vào hai điểm
C và D thì UAB = 15V. Hãy xác định R1, R2,
R3, R4 biết R4 = 2R2.

----- Hết ----Họ và tên thí sinh: .................................................................Số báo danh :.......................

Chữ ký giám thị 1 :....................................... Chữ ký giám thị 2 :.......................................

Câu 1 (4 điểm).

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM (ĐỀ 1)
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2023 - 2024
MÔN: VẬT LÍ 9
(Đáp án gồm có 03 trang)

Ý

a

Đáp án

Điểm

Vận tốc trung bình của xe máy là
s
s
2v .v
2.20.60
vtb1  
 1 2 
30km / h
s
s
t1
v

v
20

60
1
2

2v1 2v1

1đ

Vận tốc trung bình của ô tô là
vtb 2

b

1
1
s1  s2 v1. 2 t2  v2 2 t2 v1  v2 20  60




40km / h
t2
t2
2
2

1đ

t1  t2 0,5h
s
s


0,5h
vtb1 vtb 2
s
s


0,5h
30 40
Theo bài ra ta có :  s 60km

2đ

Câu 2 (4,0 điểm).
Ý

Đáp án
Khi có sự cân bằng nhiệt lần thứ nhất, nhiệt độ cân bằng của hệ là t, ta có
m.c1.(t - t1) = m.c2.(t2 - t)
(1)
o
t2 – 9; t1 = 23 C , c1 = 900 J/kg.K , c2 = 4200 J/kg.K (2)
Thay (2) vào (1) ta được
900(t2 - 9 - 23) = 4200(t2 - t2 + 9)
900(t2 - 32)
= 4200.9 => t2 - 32 = 42
0
suy ra t2 = 74 C
và t = 74 - 9 = 650C
Khi có sự cân bằng nhiệt lần thứ hai, nhiệt độ cân bằng của hệ là t', ta có
2m.c.(t' - t3) = (mc1 + m.c2).(t - t')
(3)
0
o
= t - 10 = 65 - 10 = 55 C; t3 = 45 C
(4)
từ (3) và (4) ta có 2c.(55 - 45) = (900 + 4200).(65 - 55)
2c.10
= 5100.10
suy ra c =

= 2550 J/kg.K

Vậy nhiệt dung riêng của chất lỏng đổ thêm vào là 2550J/kg.K

Điểm
mà t =

1đ

0,5
0, 5

mà t'

0,5
1đ
0, 5

Câu 3 (4,0 điểm).
Đáp án
a) Đường truyền của tia sang sau khi phản xạ trên hai gương được thể hiện như hình
vẽ:

Điểm

2đ

S

G1

g1
i1

I

N

i'1
g'1



r1
g2
R

M

P
r'1
g'2
G2



b) Kéo dài tia SI và tia phản xạ RP gặp nhau tại M, gọi
Tại I ta có:
g1 = 90o – i1 và g'1 = 90o – i'1
i1 = i'1; nên g1 = g'1
Mặt khác, do
=
(2 góc đối đỉnh)
Nên

=

Tương tự tại R ta có:
Xét

là góc tạo bởi hai tia này.

IOR có: +
+
= 180o -

=

0,5đ

;

+ =180o
(1)

0,5đ

Xét IMR có là góc ngoài tại M nên:
=
+
=2 +2
(2)
o
Từ (1) và (2)
= 2(180 – 120o) = 120o
Vậy tia phản xạ trên gương G2 luôn hợp với tia tới trên gương G1 một góc 120o.
Câu 4 (4,0 điểm)
Ý
a.

0,5đ

Đáp án

0,5đ

Điểm

Gọi điện trở đoạn CM là x
0,5 điểm
Cường độ dòng điện trong mạch I = IA
0,5 điểm
a. Khi ampe kế chỉ

ta có

x = 2 hoặc x = 9
Vậy điện trở của đoạn MC là: RMC = 2
b. Cường độ dòng điện qua ampe kế.

1 điểm
hoặc RMC = 9

b.

1 điểm
Ta có

nên cường độ dòng điện qua ampe kế cực tiểu khi
=>

1 điểm

Câu 5 (4,0 điểm)
Ý
Đáp án
* Khi đặt vào hai điểm A và B một hiệu điện thế 60V ta có:
Dòng điện đi qua R2 bằng dòng điện đi qua R3
U CD 30

60
Do đó R3 
I2
0,5
Mặt khác UAB = UAC + UCD + UDB (1)
Mà I2 = I3 = I4, R4 = 2R2 => UDB = 2UAC (2)
Thay (2) vào (1) ta có
UAB = UAC + UCD +2UAC
 3UAC = UAB – UCD = 60 – 30 = 30V
 UAC =10V
U AC 10

20 => R4 = 40 
Điện trở R2 =
I2
0,5
* Khi đặt vào hai điểm C và D một hiệu điện thế 30V ta có:
UCD = UCA + UAB + UBD
Mà I2 = I1 = I4, R4 = 2R2 => UBD = 2UCA
U  U AB 30  15

5V
Do đó U CA  CD
3

U
5
I 1  I 2  CA  0,25 A
R2
20
U
15
R1  AB 
60
I1
0,25

3

-----Hết----Lưu ý: Học sinh làm cách khác đúng, đảm bảo khoa học vẫn cho điểm tối đa.

Điểm

1 điểm
0,5 điểm

0,5 điểm
1 điểm

0,5 điểm
0,5 điểm

Câu 4 (2,0 điểm).
Ý

Đáp án

Điểm

Gọi nhiệt dung của nước là q1, của từng chai sữa là q2.
Do bỏ qua sự hao phí nhiệt
+ Khi thả chai sữa thứ nhất vào bình, ta có:
q1 (420 - 380) = q2(380 - 200)
 4q1 = 18q2  q1 =

9
q2
2

(1)

+ Khi thả chai sữa thứ hai vào bình, ta có:
q1(380 – t1) = q2(t1 - 200)
(2)

0,25
0,25

Thay (1) vào (2)
=>
a

9
q2(380 – t1) = q2(t1 - 200)
2

 342 – 9t1 = 2t1 - 40
0
 t1 = 382 C
11

+ Khi thả chai sữa thứ ba vào bình, ta có:
q1(

0

382
– t2) = q2(t2 - 200)
11

(3)

0,25

0,25

Thay (1) vào (3)
9 q ( 382 0 – t ) = q (t - 200)
2
2
2 2
2
11
3438 - 9t2 = 2t2 – 40

11
 t2  32,050C.


Vậy nhiệt độ khi sau khi thả chai sữa thứ 3 vào là 32,050C
Khi thả cả 3 chai sữa vào, cả 3 chai trao đổi nhiệt với nước, nên ta có:
q1 (420 – t3) = 3q2(t3 - 200) (4)
b

0,5

0,25

Thay (1) vào (4)
=>

9
q2(420 – t3) = 3q2(t3 - 200)
2

0,25

 t3 = 33,20C

-----Hết----Lưu ý: Học sinh làm cách khác đúng, đảm bảo khoa học vẫn cho điểm tối đa.
Câu 4 (2,0 điểm).
Người ta lấy ba chai sữa giống hệt nhau, đều có nhiệt độ 20 0C. Người ta thả chai sữa thứ nhất vào bình
nước có nhiệt độ ban đầu là 420C. Khi đạt cân bằng nhiệt, chai sữa thứ nhất nóng tới nhiệt độ 38 0C, lấy
chai sữa này ra và thả vào bình nước đó một chai sữa thứ hai. Đợi đến khi cân bằng nhiệt xảy ra, người
ta lấy chai sữa ra rồi tiếp tục thả chai sữa thứ ba vào. Giả thiết ở các trường hợp trao đổi nhiệt đều
không có sự mất mát năng lượng nhiệt ra môi trường xung quanh.
a) Hỏi ở trạng thái cân bằng nhiệt chai sữa thứ ba này có nhiệt độ là bao nhiêu?
b) Nếu ban đầu thả đồng thời cả 3 chai sữa vào bình nước trên thì nhiệt độ khi cân bằng là bao
nhiêu?
----- Hết ----Họ và tên thí sinh: .................................................................Số báo danh :.......................

Chữ ký giám thị 1 :....................................... Chữ ký giám thị 2 :.......................................