www.thuvienhoclieu.com
ĐỀ 1
www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

Bài 1. (3,5 điểm):
Một vật ở cách một bức tường phẳng, nhẵn là 350m. Vật phát ra một âm thanh trong
khoảng thời gian rất ngắn.
a) Tính thời gian từ khi vật phát ra âm đến khi vật thu được âm phản xạ từ bức tường
dội lại.
b) Cùng với lúc phát ra âm, vật chuyển động đều về phía bức tường và vuông góc
với bức tường với vận tốc 10m/s. Xác định khoảng cách của vật với bức tường khi nó gặp
âm phản xạ từ bức tường dội lại.
Biết vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s.

S.

Bài 2. (3,5 điểm):
Hai tia tới SI và SK vuông góc với nhau chiếu tới một
gương phẳng tại hai điểm I và K như hình vẽ .
a) Vẽ tia phản xạ của 2 tia tới SI và SK.
b) Chứng minh rằng 2 tia phản xạ ấy cũng hợp với
nhau 1 góc vuông.

M

K

I

c) Giả sử góc tạo bởi tia tới SK với gương phẳng bằng 30 0. Chiếu một tia sáng từ S
tới gương đi qua trung điểm M của đoạn thẳng nối hai điểm I và K. Xác định góc tạo bởi
tia phản xạ của hai tia SK và SM.
G1

Bài 3. (4,5 điểm):
Cho hai gương phẳng hợp với nhau một góc = 50 và một
điểm sáng S trong khoảng hai gương như hình vẽ. Biết rằng mặt
phẳng hình vẽ vuông góc với hai mặt gương.
o

S

O

1. Vẽ một tia sáng phát ra từ S phản xạ lần lượt trên G1 tại I,
rồi trên G2 tại J và sau đó qua S.

G2

a) Tính góc hợp bởi tia tới SI và tia phản xạ JS?
b) Gọi S1 là ảnh của S qua gương G1, S2 là ảnh của S1 qua gương G2.
Chứng minh: SI + IJ + JS = SS2

2. Vẽ một tia sáng phát ra từ S phản xạ lần lượt trên G1 tại K, rồi trên G2 tại H và
quay trở lại trùng với đường truyền ban đầu. Tính góc hợp bởi tia tới SK với gương G1?
Bài 4. (3,5 điểm):
Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ (Hình 1). Khi công
tắc K đóng, các đèn Đ1 và Đ2 đều sáng.

K

+

-

A
Đ1

www.thuvienhoclieu.com

1

Đ2
2

Trang 13

www.thuvienhoclieu.com

a) Ampe kế, đèn Đ1, Đ2 được mắc với nhau như thế nào? Khi ampe kế chỉ I = 0,3A,
hãy tính cường độ dòng điện I1 qua đèn Đ1 và I2 qua đèn Đ2?
b) Mắc vôn kế V vào hai điểm 1 và 3, lúc này vôn kế chỉ
U = 5,2V, mắc vôn kế V2 vào hai điểm 2 và 3, lúc này vôn kế V 2 chỉ U2 = 3,6V.Tính hiệu
điện thế U1 giữa hai đầu Đ1 (vẽ sơ đồ mạch điện với các vôn kế V và V2)
c) Nếu thay nguồn điện đã cho bằng nguồn điện khác, sao cho số chỉ của vôn kế V là
6V thì độ sáng của các đèn sẽ thay đổi như thế nào? Giải thích ?
Bài 5. (3,5 điểm):



Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ (Hình 2)
a) Biết ampe kế A chỉ I = 5A, cường độ dòng điện chạy
qua đèn Đ1 và đèn Đ2 bằng nhau: I1 = I2 = 1,5A. Xác định
cường độ dòng điện I3 qua đèn Đ3 và cường độ dòng điện I4
qua đèn Đ4.

A

.K.


Đ1
Đ2

Đ4

Đ3
b) Mạch điện trên được mắc vào nguồn điện có hiệu
điện thế U = 12V. Biết hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn
(Hình 2)
Đ2 là U2 = 4,5V. Tìm hiệu điện thế U 1, U3, U4 lần lượt giữa hai đầu các bóng đèn Đ 1, Đ3,
Đ4 .

Bài 6. (1.5 điểm):
Nhìn vào một tấm kính mỏng có tráng bạc ở mặt sau, ta thấy rõ ảnh của mình. Nhưng
với tấm kính không tráng bạc thì ta không nhìn thấy ảnh hoặc nhìn thấy rất mờ. Hãy giải
thích?

------ Hết -----HƯỚNG DẤN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ THI HSG VẬT LÝ 7

A. Lưu ý:
- Có thể chia nhỏ hơn điểm đã phân phối cho các ý. Điểm mỗi câu và điểm toàn bài làm
tròn đến 0,25.
- Học sinh có thể có cách giải khác nhau, nhưng phương pháp giải và kết quả đúng thì vẫn
cho điểm theo phân phối điểm tương ứng trong hướng dẫn chấm.
- Học sinh thiếu hoặc sai đơn vị trong một bài trừ không quá 0,25 điểm.

Bài 1
(3,5đ
)

S = 350m; v1 = 10m/s; v2 = 340m/s
a) 2,0 đ
Quãng đường mà âm đi được từ khi phát ra đến khi thu được âm
phản xạ là:
2S = 2.350 = 700 (m)
Vậy thời gian mà âm đi được từ khi phát ra đến khi thu được âm
phản xạ là:
700
= 340

1,0
1,0

2,06 (s)
(Thiếu mỗi đơn vị trừ 0,25đ)
b) 1,5 đ
¿

www.thuvienhoclieu.com

Trang 2

www.thuvienhoclieu.com

Gọi S1 là khoảng cách từ vị trí vật gặp âm phản xạ đến bức tường
Thời gian âm đi từ khi phát ra cho đến khi vật thu được âm phản xạ
là:
S+ S 1

t1 =

0,25

v2
S−S 1

Thời gian vật mà vật đi đến khi gặp âm phản xạ là: t2 =
S+ S 1

Mà t1 = t2 nên ta có

v2

S−S 1

0,25

= v1

350+ S1

Thay số vào ta có : 340
Tìm được S1 = 330 (m)

0,25

v1

350−S1

0,25

= 10

0,5

Bài 2 a) ( vẽ đúng cho 1,5đ)
(3,5 Cách 1:
đ)
Dựa vào tính chất ảnh tạo bởi
gương phẳng

S.

R

M'
R'
H

I

Cách 2:
Dựa vào định luật phản xạ ánh sáng.

M

K

(Chú ý: + Hình vẽ không có mũi tên chỉ đườngS '
truyền ánh sáng trừ 0,5 đ
+ Phía sau gương nét liền trừ 0,25 đ
+ Không kí hiệu góc vuông, góc tới bằng góc phản xạ, các đoạn
thẳng bằng nhau trừ 0,25 đ)
b) (1,0 đ)
Chứng minh được Δ ISK = Δ IS' K
Suy ra góc
= góc IS' K =900
Vậy S'R ¿ S'R'
c) (1,0đ)
- Dựng được tia phản xạ MM' của tia SM qua gương
- Tính được góc SIM = 600
Xét Δ ISK vuông tại S, SM là trung tuyến => SM = 1/2IK = MK
=> Δ SIM cân tại M, mà góc SIM = 600=> Δ SIM đều => góc SMI
= 600
=> góc KMM' = 600 suy ra góc S'MK = 1200
Chỉ ra được góc MKS' = 300.
Xét Δ MKS ' có góc S'MK = 1200, góc MKS' = 300
Suy ra góc MS'K = 1800- 1200 - 300 = 300
S1

0,25

0,75

G1

I

1
2

3

O

0,5
0,25
0,25

S

2

1

3
www.thuvienhoclieu.com

J

Trang 3

www.thuvienhoclieu.com

Bài 3. ( 4,5 điểm)

S2

1.(1 đ) + Vẽ hình chuẩn
+ Nêu cách vẽ

0,5 đ
0,5 đ

a ) (1,5 đ) Từ định luật phản xạ ánh sáng, ta có :
I1 = I3 Và J1 = J3
Trong tam giác SIJ, ta có :
= 180 – (J2 + I2)
= 180 – {[180 – (I1 + J3)] + [180 - (I1 + I3)]}
= 180 – [(180 – 2J1) + (180 – 2I3)]
= 180 – [360 – 2(J1+ I3)]
= 180 – [360 – 2(180 - )]
= 180 - 2
= 180 – 2.50 = 80O

0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
K
2

O

b) (1 đ) CM : SI + IJ + JS = SS2
Ta có : SI + IJ + JS =
S1I + IJ + JS = S1J + JS
S1J + JS= S2J + JS = SS2 ( ĐPCM)

1

H

2.(1 đ)
Vì tia sáng khi đến G2 thì quay trở lại đờng cũ nên tia phản xạ KH
vuông góc với G2.
- Vẽ hình
Từ định luật phản xạ ánh sáng, ta có :
Góc K1 = góc K2
Trong tam giác vuông HOK, ta có :
K1 = 90 = 90 – 50 = 40o
Bài 4
a)Ampe kế, đèn Đ1 và Đ2 được mắc nối tiếp với nhau.
www.thuvienhoclieu.com

S

0,5đ
0,25đ
0,25đ

0,5đ
0,25đ
0,25đ

0,5
Trang 4

www.thuvienhoclieu.com

Ampe kế đo cường độ dòng điện chạy trong mạch nối tiếp.
Ta có I = I1 = I2 = 0,3 A
Vậy cường độ dòng điện qua đèn Đ1 và Đ2 là 0,3 A.
b) Vẽ sơ đồ với vôn kế V và V2 đúng.
+

K

0,5
0,5
0,5

-

A
Đ1
1

2

Đ2
3
V2

V

Vôn kế đo hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện và hiệu điện thế
giữa hai đầu ngoài cùng của 2 bóng đèn nên: U = 5,2 V
Vôn kế V2 đo hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn Đ2 nên:
U2 = 3,6 V
Vì Đ1 nt Đ2 nên U = U1 + U2
 U1 = U - U2 = 5,2 - 3,6 = 1,6V
c) Nếu thay nguồn điện đã cho bằng nguồn điện khác sao cho số chỉ của
vôn kế V là 6V thì đèn Đ 1 và Đ2 sáng hơn vì hiệu điện thế giữa hai đầu
bóng đèn càng lớn thì cường độ dòng điện qua bóng đèn càng lớn, đèn
càng sáng.
Bài 5 a) (2,0đ)
(3,5đ Vì mạch điện gồm (Đ1//Đ2//Đ3) nt Đ4  I = I123 = I4
)
mà I = 5A
nên I = I123 = I4= 5(A)
Vậy cường độ dòng điện chạy qua đèn Đ4 là: 5A
Xét mạch gồm Đ1//Đ2//Đ3
Ta có I = I1 + I2 + I3
=> I3 = I - I1 - I2 = 5 – 1,5 – 1,5 = 2(A)
Vậy cường độ dòng điện chạy qua đèn Đ3 là: 2A
b) (1,5đ)
Xét mạch gồm Đ1//Đ2//Đ3 ta có:
U123 = U1 = U2 = U3 = 4,5 (V)
Mà U = U123 + U4
Nên U4 = U – U123 = 12 – 4,5 = 7,5 (V)
Vậy hiệu điện thế giữa 2 đầu đèn 1 bằng hiệu điện thế giữa 2
đầu đèn 3 và bằng 4,5 (V); Hiệu điện thế giữa 2 đầu đèn 4 bằng
7,5 (V)
(Chú ý: HS trả lời trước tính sau vẫn cho điểm tối đa)
Bài
6.
(1.5đ
)

Trả lời:
+ Tấm kính mỏng có tráng bạc ở mặt sau, ta thấy rõ ảnh của
mình. Vì ánh sáng truyền đến gặp gương phản xạ hầu hết nên
ảnh rõ nét
www.thuvienhoclieu.com

0,5
0,5
0,5

0,5
0,25
0,5
0,75
0,5
0,25
0,25
0,5

0,75

Trang 5

www.thuvienhoclieu.com

+ Còn tấm kính không tráng bạc phản rất ít ánh sáng từ vật
truyền đến nên ảnh không rõ
ĐỀ 2
www.thuvienhoclieu.com

0,75

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

A.PHẦN TRẮC NGHIỆM:Chọn câu trả lời đúng cho các câu sau:
Câu 1:Khi cho điểm sáng S dịch chuyển theo phương vuông góc với gương một
đoạn, người ta thấy khoảng cách giữa ảnh S' và điểm sáng S thay đổi so với lúc
chưa dịch chuyển S là 30cm. Điểm sáng S dịch chuyển một đoạn:
A .30cm
B. 15 cm
C. 60cm
D. 45cm.
Câu 2: Một tia sáng chiếu tới gương phẳng và hợp với mặt gương một góc 30 0, góc
phản xạ là:
A. 300
B. 450
C. 600
D. 150
Câu 3: Có hai con lắc, trong cùng một khoảng thời gian con lắc thứ nhất thực hiện
được 10 dao động, con lắc thứ hai thực hiện được 15 dao động. Tần số dao động
của con lắc nào lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần?
A. Tần số dao động của con lắc thứ hai lớn hơn và lớn hơn 1,5 lần.
B. Tần số dao động của con lắc thứ nhất lớn hơn và lớn hơn 1,5 lần.
C. Tần số dao động của con lắc thứ hai lớn hơn và lớn hơn 3 lần.
D. Tần số dao động của con lắc thứ nhất lớn hơn và lớn hơn 3 lần.
Câu 4: Vì sao trong bệnh viện hoặc trường học người ta thường trồng nhiều cây
xanh?
A. Cây xanh hấp thụ âm thanh.
B. Cây xanh phản xạ âm thanh nên có thể làm giảm ô nhiễm tiếng ồn.
C. Cây xanh giúp làm giảm ô nhiễm môi trường.
D. Cây xanh vừa hấp thụ âm thanh vừa phản xạ âm thanh nên có thể làm giảm ô
nhiễm tiếng ồn và cây xanh giúp làm giảm ô nhiễm môi trường.
B. PHẦN TỰ LUẬN:
Câu 5: Một cốc chứa đầy nước có khối lượng tổng cộng là m= 260g. Thả chìm vào
trong cốc một hòn sỏi có khối lượng 120g rồi đem cân thì thấy khối lượng tổng
cộng lúc này của cốc là 330g . Tìm khối lượng riêng của sỏi? Biết khối lượng riêng
của nước là 1g/cm3.
Câu 6: Cho hai gương phẳng G1 và G2 vuông góc với nhau.
S là một điểm sáng M là một điểm đặt trước 2
G
gương(H1).
.S
a.Nêu cách vẽ một tia sáng xuất phát từ S chiếu
.M
đến
gương G1 phản xạ đến gương G2 rồi đi qua M. Có phải
G2
bài toán bao giờ cũng thực hiện được không?
b.Chứng minh rằng tia tới gương G1 song song với (H1)
tia phản xạ ở G2.
Câu 7:Một quả cầu bằng nhôm rất nhẹ nhiễm điện dương treo ở đầu
1

sợi chỉ tơ đặt giữa 2 tấm kim loại song song nhiễm điện trái dấu.
www.thuvienhoclieu.com

+
+
+
+

+
+

Trang

6-

www.thuvienhoclieu.com

a. Thoạt tiên, quả cầu nhôm chuyển động về phía nào?
b. Giả sử nó chạm vào một tấm kim loại nhiễm điện, sau đó nó chuyển động về
phía nào? Tại sao?
Câu 8: Có 8 quả cầu cùng bằng một chất, có kích thước và hình dạng bên ngoài
giống hệt nhau, trong đó có một quả có lỗ rỗng. Dùng một cân Rôbecvan đúng
không có bộ quả cân, hãy tìm ra quả cầu có lỗ rỗng với số lần cân ít nhất.
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên học sinh dự thi:………………………………………;SBD:……………
ĐÁP ÁN
A.PHẦN TRẮC NGHIỆM: (2 điểm)
Câu
1
2
Đáp án
B
C

3
A

4
D

B. PHẦN TỰ LUẬN (8 điểm)
Câu
Nội dung
5
Khi thả chìm sỏi vào cốc nước, lượng nước tràn ra là:
(1,75đ)
m'= 260+120- 330=50(g)
Thể tích của sỏi bằng thể tích nước tràn ra và có giá trị là:
V= m'/Dn = 50/1=50(cm3)
Khối lượng riêng của sỏi là: D = m'/V= 120/50 = 2,4 (g/cm3)
6
G1
(2,75đ) a.Cách vẽ:
S'

-Vẽ ảnh S' của S qua G1
-

S

N

Vẽ ảnh M' của M qua G2

-Nối S' với M' cắt G1 tại I cắt G2 tại K

M

I

thì I và K là hai điểm tới ở hai gương .
Nối SIKM ta được đường đi của tia

K
M''

sáng cần vẽ.
Bài toán chỉ thực hiện được khi S và M ở vị trí sao cho đường nối 2 ảnh
S' và M' cắt 2 gương tại 2 điểm phân biệt.
b.Kẻ pháp tuyến của hai gương tại điểm tới I và M cắt nhau tại N.Do hai
gương vuông góc với nhau nên
Nên
Mà

(Theo định luật phản xạ ánh sáng)
. Do đó SI // KM.
www.thuvienhoclieu.com

Trang 7

www.thuvienhoclieu.com

7
(2 đ)

8
(1,5 đ)

a.Thoạt tiên quả cầu chuyển động về phía tấm kim loại mang điện tích
âm.
b.Sau khi chạm vào tấm kim loại mang điện tích âm nó nhận thêm
electron, có hai trường hợp xảy ra:
- Quả cầu vẫn còn nhiễm điện dương thì nó sẽ bị hút về phía tấm
kim loại mang điện tích âm.
- Quả cầu bị nhiễm điện âm thì nó sẽ bị hút về phía tấm kim loại
mang điện tích dương.
Chia 8 quả cầu làm 3nhóm: Nhóm1: 3 quả; Nhóm 2: 3 quả; Nhóm 3: 2
quả.
Lần cân1:Đặt nhóm1 và nhóm 2 lên mỗi bên đĩa cân. Có 2 trường hợp
xảy ra:
TH1: Cân thăng bằng. Quả cầu có lỗ rỗng nằm ở nhóm 3.
TH 2: Cân không thăng bằng. Quả cầu có lỗ rỗng sẽ nằm trong nhóm ở
đĩa cân bị nâng lên.
Lần cân 2: Với TH1: Đặt hai quả cầu ở nhóm 3 lên hai đĩa cân mỗi đĩa
một quả. Quả câu có lỗ rỗng nằm bên đĩa cân được nâng lên.
Với TH2:Ta lấy 2 quả trong 3 quả ở nhóm chứa quả cầu có
lỗ rỗng đặt vào hai đĩa cân. Nếu cân thăng bằng thì quả có lỗ rỗng là quả
còn lại, nếu cân không thăng bằng thì quả cầu có lỗ rỗng nằm ở đĩa cân
bị nâng lên.
Vậy qua ít nhất là 2 lần cân ta sẽ xác định được quả cầu có lỗ rỗng.

Lưu ý: Nếu học sinh làm theo các cách khác mà đúng bản chất vật lý vẫn cho điểm
tối đa.
Riêng câu 8 nếu Hs tìm ra quả cầu có lỗ rỗng với số lần cân nhiều hơn 2 lần
thì cho một nửa số điểm của bài đó.

ĐỀ 3
www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

www.thuvienhoclieu.com

Trang 8

www.thuvienhoclieu.com

Câu 1 (5điểm). Một ống bằng thép dài 25 m. Khi một em học sinh dùng một búa gõ
vào một đầu ống thì một em học sinh khác đặt tai ở đầu kia của ống nghe thấy hai
tiếng gõ, tiếng nọ cách tiếng kia 0,055 giây.
a. Giải thích tại sao gõ một tiếng mà lại nghe thấy hai tiếng.
b. Tìm vận tốc âm thanh trong thép biết vận tốc âm thanh trong không khí là
333m/s và âm truyền trong thép nhanh hơn trong không khí.
Bài 2: (5 điểm)
Một thỏi nhôm đặc hình trụ cao 20cm, bán kính đáy 2cm. Tính khối lượng
của thỏi nhôm? Biết khối lượng riêng của nhôm là 2,7g/ cm3
Một vật khác có kích thước đúng bằng thỏi nhôm được treo vào một lực kế,
lực kế chỉ 19,6N. Tính khối lượng riêng của vật liệu dùng làm vật đó?
Bài 3: (5 điểm)
Một người đứng cách mục tiêu 800m và bắn vào mục tiêu, viên đạn bay với vận tốc
200m/s hỏi :
a. Người đứng gần mục tiêu trên thấy viên đạn tới mục tiêu trước hay nghe tiếng
súng nổ trước .
b.Viên đạn rơi đúng mục tiêu cách tiếng nổ bao nhiêu giây.
Bài 4: (5 điểm)
Cho hai điểm sáng S1 và S2 trước một gương phẳng
như( hình 1):
a/ Hãy vẽ ảnh S1' và S2' của các điểm sáng S1; S2 qua
gương phẳng.
b/ Xác định các miền mà nếu ta đặt mắt ở đó thì có thể
quan sát được ảnh S'1 ; ảnh S'2 ; cả hai ảnh S'1 , S'2 và
không quan sát được bất cứ ảnh nào.

Hình 1

ĐÁP ÁN
Bài 1 (5,0đ)
a) Gõ một tiếng mà lại nghe được hai tiếng là vì: khi gõ vào ống thép thì âm
được truyền đi theo hai môi trường, đó là môi trường thép và môi trường

2

không khí, mà môi trường thép truyền âm tốt hơn môi trường không khí nên
em học sinh đó nghe được âm truyền trong thép trước rồi mới nghe được
âm truyền trong không khí.
b) - Gọi t1, v1 lần lượt là thời gian và vận tốc truyền âm trong thép, t2, v2 là 0.5
thời gian và vận tốc truyền âm trong không khí.
- Vì quãng đường S âm truyền đi trong hai môi trường chính là chiều dài l 0.5
của ông thép (S = l = 25)
www.thuvienhoclieu.com

Trang 9

www.thuvienhoclieu.com

- ta có: v2.t2 = 25 => t2 = 25/v2 = 25/333 = 0,075 (s)
Mà theo đầu bài t2-t1 = 0,055 => t1 = t2 – 0,055 = 0,075 – 0,055 = 0,02 (s)
- Vận tốc truyền âm trong thép là: v1 = s1/t1 = 25/0,02 = 1250 m/s
Đáp số: 1250 m/s
Bài 2: (5,0đ)
-Thỏi nhôm đặc hình trụ cao h = 20cm, bán kính R = 2 cm, D1 = 2,7g/cm3
2
-Khối lượng thỏi nhôm là: m1= V.D1 = ΠR h. D1 = 3.14. 22.20.2,7 = 678,24g

1.0
1.0
(1,0đ)
(1,0 đ)

- Vật có kích thước bằng thỏi nhôm được treo vào lực kế, lực kế chỉ 19,6N. (1,0đ)
Đó là trọng lượng của vật P2. Vật có khối lượng m2 là:
P2

19,5
M2 = 10 = 10 = 1,95 kg= 1950g

(1,0đ)

- Khối lượng riêng của vật này là:

(1,0đ)

m2

D2 = V = 7,76g/ cm3 ¿ 7,8. g/ cm3

Bài 3: (5,0đ)
a. Người đứng gần mục tiêu sẽ nghe tiếng xúng trước khi thấy viên đạn rơi
vào mục tiêu .
Vì vận tốc của âm thanh ( 340m/s) lớn hơn vận tốc của viên đạn (200m/s).
b.
- Tóm tắt: s = 800m, v1 = 340m/s, v2 = 200m/s, t = ?
- Thời gian để tiếng nổ truyền đến tai người đó:
t1 = s/v1= 800/340 = 2,35 (giây)
- Thời gian mà viên đạn bay tới mục tiêu:
t2 =s/v2 = 800/200 = 4 (giây)
Viên đạn rơi đúng mục tiêu sau tiếng nổ t = t2 - t1 = 4 - 3,35 = 1,65 (giây)
Bài 4: (5,0đ)
a) Vẽ được ảnh S'1; S'2 ( có thể bằng phương pháp đối xứng)
b) Chỉ ra được:
+ vùng chỉ nhìn thấy S'1 là vùng II
+ Vùng chỉ nhìn thấy S'2 là vùng I
+ Vùng nhìn thấy cả hai ảnh là vùng III
+ Vùng không nhìn thấy ảnh nào là vùng IV

www.thuvienhoclieu.com

2.0
1.0
1.0
1.0

1.0
1.0
1.0
1.0
1.0

Trang 10

www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ 4
www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

PHẦN A: Phần chung cho mọi học sinh.
Câu 1: Hãy tính thể tích V, khối lượng m, khối lượng riêng D của một vật rắn biết
rằng: khi thả nó vào một bình đầy nước thì khối lượng của cả bình tăng thêm là m 1
= 21,75g, còn khi thả nó vào một bình đầy dầu thì khối lượng của cả bình tăng thêm
là
m2 = 51,75g (Trong cả hai trường hợp vật đều chìm hoàn toàn). Cho biết khối
lượng riêng của nước là D1= 1g/cm3, của dầu là D2 = 0,9g/cm3.
Câu 2:
Trước 2 gương phẳng G1, G2 đặt vuông góc với nhau và
A
quay mặt phản xạ vào nhau. Trên một màn chắn cố định
.S
B
có một khe hở AB. Một điểm sáng S trong khoảng gương và G1
màn chắn (hình vẽ 1). Hãy vẽ 1 chùm sáng phát ra từ S
sau 2 lần phản xạ qua G1, G2 thì vừa vặn lọt qua khe AB.
G2
2

Câu 3:

(Hình 1)

a. Quan sát một máy bay hiện đại đang bay trên bầu trời, nhiều lúc thấy như
tiếng máy không phải phát ra từ động cơ máy bay mà là từ một điểm nào đó trong
không gian phía sau máy bay. Giải thích tại sao vậy ?
b. Có 4 thanh A, B, C, D mang điện. Thanh A đẩy thanh B và hút thanh C,
còn thanh C đẩy thanh D. Cho biết thanh D là thanh thủy tinh được nhiễm điện sau
khi cọ sát với lụa. Các thanh A, B, C, D mang điện tích gì ?
Câu 4: Một tia sáng mặt trời nghiêng một góc 36 0 so với phương nằm ngang, chiếu
tới một gương phẳng đặt trên miệng một cái giếng và cho tia phản xạ có phương
thẳng đứng xuống đáy giếng. Hỏi gương đặt nghiêng một góc bao nhiêu so với
phương nằm ngang và xác định góc tới, góc phản xạ của tia sáng đó trên gương ?
www.thuvienhoclieu.com

Trang 11

www.thuvienhoclieu.com

Câu 5: Một lò xo một đầu gắn cố định vào tường, một đầu tự do. Nếu tác dụng vào
đầu tự do một lực nén 8N thì lò xo có chiều dài 14cm. Nếu tác dụng vào đầu tự do
một lực kéo 12N thì lò xo có chiều dài 16cm. Hỏi cần tác dụng một lực kéo là bao
nhiêu để kéo lò xo có chiều dài 17cm?
PHẦN B: Phần riêng cho học sinh trường - yêu cầu học sinh làm riêng phần B
ra 1 tờ giấy thi;
Câu 6: Làm thế nào đong được 6 lít nước từ sông về nếu trong tay chỉ có hai cái
can, một cái 4 lít và một cái 9 lít, cả hai đều không có vạch chia ?
ĐÁP ÁN
Câu

Nội dung cần đạt được

Gọi m, V, D lần lượt là khối lượng, thể tích, khối lượng riêng của vật.
Khi thả vật rắn vào bình đầy nước hoặc bình đầy dầu thì có một lượng nước
hoặc một lượng dầu ( có cùng thể tích với vật ) tràn ra khỏi bình.
Độ tăng khối lượng của cả bình trong mỗi trường hợp:
m1 = m - D1V ⇒ m = m1 + D1V (1)
1
m2 = m - D2V ⇒ m = m2 + D2V (2)
(2đ) Từ (1) và (2) ta có: m1 + D1V = m2 + D2V
m2 – m1 = V(D1 – D2)
m  m1
V  2
300(cm 3 )
D1  D2

Từ công thức

m 321,75

1,07( g )
V
300

S'

G1

S

A

I3
I1
I2

2
(2đ)

0.25
0.25
0.25
0.25
0.25
0.25
0.25
0.25

Thay giá trị của V vào (1) ta có : m m1  D1V 321,75( g )
D

Điểm

B

I4

A'

0,5
G2

B'

- Vẽ ảnh S' của S qua G1
- Vẽ ảnh A'B' của AB qua G2
- Nối A'S' cắt G1 tại I1 cắt G2 tại I2
- Nối B'S' cắt G1 tại I3, cắt G2 tại I4
- Nối SI1I2A
SI3I4B là giới hạn của chùm sáng phát ra từ S phản xạ qua G 1  G2
vừa vặn qua khe AB

0,25
0,25
0,25
0,25

a. Vận tốc của máy bay hiện đại lớn hơn vận tốc của âm thanh, nên máy bay

0,5

www.thuvienhoclieu.com

0,5

Trang 12

www.thuvienhoclieu.com

bay qua đầu rồi âm thanh mới đến sau, vì thế nghe thấy tiếng máy bay trong
không gian hình như phát ra ở phía sau máy bay.
b. Sau khi cọ sát với lụa, thanh thủy tinh D mang điện tích dương.
3 Vì vậy thanh C cũng mang điện tích dương.
(2đ) Do A hút C nên A mang điện tích âm.
Cũng vì A đẩy B nên B mang điện tích âm.

4
(2đ)

0,5
0,25
0,25
0,25
0,25

0,5

0,25

- Ta có: I1 = I2 (Theo định luật phản xạ)
Mặt khác: I3 = I5 (cùng phụ với góc tới và
góc phản xạ)
I5 = I4 (đối đỉnh)
=> I3 = I4 = I5
Và ∠ SIP + I3 + I4 = 900 => I3 = I4 = (900 – 360) : 2 = 270
=> Góc nghiêng gương so với phương nằm ngang là:  = 900 - 270= 630
Ta lại có: I1 + I2 + I3 + I5 = 1800 => I1 = I2 = (1800 - 2I3) : 2 = 630
- Góc tới bằng góc phản xạ và bằng 630

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

Gọi l0 là chiều dài ban đầu của lò xo, l 1, l2, l3 là chiều dài của lò xo tương
ứng với các lực F1 = 8N, F2 = 12N và F3 phải tìm, k là hệ số tỉ lệ. Ta có
0,25đ
F1 = k( l0 – l1 ) hay 8 = k(l0 - 14 ) (1)
5 F2 = k( l2 – l0 ) hay 12 = k(16 - lo) (2)
(2đ) F3 = k( l3 – l0 ) hay F3 = k( 17 – l0 ) (3)
Chia (1) cho (2) ta có:

0,5đ
0,5đ

Thay vào (1) ta có:

0,25đ

Thay giá trị của l0 và k vào (3) ta có:

0,25đ

N
Vậy cần tác dụng một lực kéo F3 = 22N để kéo lò xo có chiều dài 17cm.

0,25đ

- Lần 1: Lấy đầy nước vào can 9 lít rồi đổ đầy sang can 4 lít khi đó can 9 lít còn
lại 5 lít.
- Lần 2: Đổ nước ở can 4 lít ra sông rồi lại đổ nước từ can 9 lít sang đầy can 4
www.thuvienhoclieu.com

0,25

Trang 13

www.thuvienhoclieu.com

6
lít khi đó can 9 lít còn lại 1 lít.
(1đ) - Lần 3: Đổ nước ở can 4 lít ra sông rồi lại đổ nước còn lại từ can 9 lít sang can
4 lít khi đó can 4 lít có 1 lít.
- Lần 4: Lấy đầy nước vào can 9 lít rồi đổ đầy sang can 4 lít (đã có 1 lít)
Khi đó ở can 9 lít sẽ còn 6 lít cần đong để đem về.
Giám khảo lưu ý:

0,25
0,25
0,25

- Trên đây chỉ là gợi ý cách làm và thang điểm cho từng phần, lời giải của
học sinh theo cách khác nhưng vẫn đúng về bản chất vật lý thì vẫn cho điểm tối đa.
- Những bài về gương phẳng nếu không có hình vẽ thì không chấm và cho
điểm.
- Học sinh sai đơn vị dưới 3 lần thì trừ điểm toàn bài thi 0,25 điểm; nếu sai
đơn vị trên 3 lần thì trừ điểm toàn bài thi 0,5 điểm.
ĐỀ 5
www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

Bài 1.
a) Tại sao khi biểu diễn đàn bầu người nghệ sĩ thường dùng tay uốn cần đàn.
b) Có 3 nguồn điện loại 12V, 6V, 3V và 2 bóng đèn cùng loại đều ghi 6V.
Hãy trình bày cách mắc hai đèn vào một trong 3 nguồn trên để cả hai đèn đều sáng
bình thường.
Bài 2. Hai tia tới SI và SK vuông góc với nhau chiếu tới một. gương phẳng tại hai
điểm I và K như hình vẽ (H1).
S.
M

I
K
a) Vẽ tia phản xạ của 2 tia tới SI và SK.
(H1)
b) Chứng minh rằng 2 tia phản xạ ấy cũng hợp với nhau 1 góc vuông.
c) Giả sử góc tạo bởi tia tới SK với gương phẳng bằng 30 0. Chiếu một tia
sáng từ S tới gương đi qua trung điểm M của đoạn thẳng nối hai điểm I và K. Xác
định góc tạo bởi tia phản xạ của hai tia SK và SM.
Bài 3. Hai quả cầu nhẹ A và B được treo gần nhau bằng 2 sợi chỉ tơ, chúng hút
nhau. Hỏi các quả cầu đã bị nhiễm điện như thế nào?
Bài 4. Một vật ở cách một bức tường phẳng, nhẵn là 350m. Vật phát ra một âm
thanh trong khoảng thời gian rất ngắn.
a) Tính thời gian từ khi vật phát ra âm đến khi vật thu được âm phản xạ từ
bức tường dội lại.
b) Cùng với lúc phát ra âm, vật chuyển động đều về phía bức tường và vuông
góc với bức tường với vận tốc 10m/s. Xác định khoảng cách của vật với bức tường
khi nó gặp âm phản xạ từ bức tường dội lại.
K
Biết vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s.
 
Bài 5. Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ (H.2)
Đ1
a) Biết ampe kế A chỉ 5A, cường độ dòng điện A
Đ4
Đ2

..

www.thuvienhoclieu.com

Đ3

Trang 14

www.thuvienhoclieu.com

chạy qua đèn 1 và đèn 2 bằng nhau và bằng 1,5A.
Xác định cường độ dòng điện qua đèn Đ3 và cường
độ dòng điện qua đèn Đ4.
b) Mạch điện trên được mắc vào nguồn điện
có hiệu điện thế 12V. Biết hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn Đ2 bằng 4,5V. Tìm
hiệu điện thế giữa hai đầu các bóng đèn còn lại.
………….Hết………….
BÀI

Bài 1
(3,0đ)

Bài 2
(6,5 đ)

ĐÁP ÁN - BIỂU CHẤM

NỘI DUNG

ĐIỂM

a) (1,5đ)
Người nghệ sĩ làm như vậy để dây đàn căng hơn hoặc chùng xuống.
Khi dây đàn căng, dây đàn dao động nhanh, tần số dao động lớn, âm phát ra
cao.
Khi dây đàn chùng, dây đàn dao động chậm, tần số dao động nhỏ, âm phát ra
thấp.
b) (1,5đ)
- Cách 1: Mắc 2 đèn song song với nhau và mắc vào nguồn điện 6V:
U = UĐ1 = UĐ2 = 6V
- Cách 2: Mắc 2 đèn nối tiếp với nhau và mắc vào nguồn điện 12V
U = uĐ1 + UĐ2 = 6+6 = 12V
a)(2,5đ) (Cách vẽ cho 1,5đ; vẽ đúng cho 1,0đ)
- Lấy S' đối xứng với S qua gương
- S' là ảnh của S qua gương
- Vì tia phản xạ có đường kéo dài đi qua
ảnh nên nối S'I, S'K kéo dài lên mặt
gương ta được tia IR và KR' cần vẽ

S.

R

0,5
0,5
0,5
0,75
0,75

M'
R'
H

M

K

I

S'

Bài 3

b) (2,0 đ)
Chứng minh được Δ ISK = Δ IS' K
Suy ra góc
= góc IS' K =900
Vậy S'R ¿ S'R'
c) (2,0đ)
- Dựng được tia phản xạ MM' của tia SM qua gương
- Tính được góc SIM = 600
Xét Δ ISK vuông tại S, SM là trung tuyến => SM = 1/2IK = MK
=> Δ SIM cân tại M, mà góc SIM = 600=> Δ SIM đều => góc SMI = 600
=> góc KMM' = 600 suy ra góc S'MK = 1200
Chỉ ra được góc MKS' = 300.
Xét Δ MKS ' có góc S'MK = 1200, góc MKS' = 300
Suy ra góc MS'K = 1800- 1200 - 300 = 300
Có 6 trường hợp xảy ra: Mỗi trường hợp cho 0,5 đ
www.thuvienhoclieu.com

1,0
0,5
0,5
0,5

1,5

Trang 15

www.thuvienhoclieu.com

BÀI

NỘI DUNG

(3,0 đ) + A nhiễm điện dương, B nhiễm điện âm
+ B nhiễm điện dương, A nhiễm điện âm
+ A nhiễm điện dương, B không nhiễm điện
+ B nhiễm điện dương, A không nhiễm điện
+ A nhiễm điện âm, B không nhiễm điện
+ B nhiễm điện âm, A không nhiễm điện
Bài 4 S = 350m; v1 = 10m/s; v2 = 340m/s
(3,5đ) a) 1,5 đ
Quãng đường mà âm đi được từ khi phát ra đến khi thu được âm phản xạ là:
2.350 = 700m
Vậy thời gian mà âm đi được từ khi phát ra đến khi thu được âm phản xạ là:
700
340 ¿ 2,06(s)
b) 2,0 đ
Gọi S1 là khoảng cách từ vị trí vật gặp âm phản xạ đến bức tường
Thời gian âm đi từ khi phát ra cho đến khi vật thu được âm phản xạ là: t 1 =
S+S 1
v2
S−S 1
Thời gian vật mà vật đi đến khi gặp âm phản xạ là: t = v1
S+ S 1

Mà t1 = t2 nên ta có

Bài 5
(4,0đ)

v2

S−S 1

1,0
0,5

0,25

0,25

2

= v1

350+ S1

ĐIỂM

350−S1

Thay số vào ta có : 340
= 10
Tìm được S1 = 330 (m)
a) (2,0đ)
Xét mạch điện gồm (Đ1//Đ2//Đ3)ntĐ4
Số chỉ của ampe kế A là 5A => Cường độ dòng điện trong mạch chính I = 5A
Ta có I = I123 = I4 = 5(A)
Xét mạch gồm Đ1//Đ2//Đ3
Ta có I123 = I1 + I2 + I3
=> I3 = I123 - I1 - I2 = 5 – 1,5 – 1,5 = 2(A)
b) (2,0đ)
Ta có U = U123 + U4
Mà U123 = U1 = U2 = U3 = 4,5 (V)
Nên U4 = U – U123 = 12 – 4,5 = 7,5 (V)
Vậy hiệu điện thế giữa 2 đầu đèn 1 bằng hiệu điện thế giữa 2 đầu đèn 3 và
bằng 4,5 (V); Hiệu điện thế giữa 2 đầu đèn 4 bằng 7,5 (V)

0,5
0,5
0,5
0,5
0,25
0,5
0,75
0,5
0,5
0,5
0,5

Lưu ý:
- Lời giải chỉ trình bày tóm tắt, học sinh trình bày hoàn chỉnh, lý luận chặt chẽ mới cho điểm
tối đa.
- Học sinh có thể trình bày nhiều cách giải khác nhau nếu đúng thì cho điểm tương ứng.

www.thuvienhoclieu.com

Trang 16

www.thuvienhoclieu.com
ĐỀ 6
www.thuvienhoclieu.com

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN VẬT LÍ LỚP 7

Bài 1: (2,0 điểm)
Một mẩu hợp kim thiếc – Chì có khối lượng m = 664g, khối lượng riêng D =
8,3g/cm3. Hãy xác định khối lượng của thiếc và chì trong hợp kim. Biết khối lượng riêng
của thiếc là D1= 7300kg/m3, của chì là D2 = 11300kg/m3 và coi rằng thể tích của hợp kim
bằng tổng thể tích các kim loại thành phần.
Bài 2: (1,5 điểm)
Ở một vùng núi người ta nghe thấy tiếng vang do sự phản xạ âm lên các vách núi.
Người ta đo được thời gian giữa âm phát ra và khi nghe được tiếng vang là 1,2 giây.
a) Tính khoảng cách giữa người quan sát và vách núi. Biết vận tốc âm trong không
khí là 340m/s.
b) Người ta có thể phân biệt hai âm riêng rẽ nếu khoảng thời gian giữa chúng là
1/10 giây. Tính khoảng cách tối thiểu giữa người quan sát và vách núi để nghe được tiếng
vang.
Bài 3: (2,0 điểm)
Một quả cầu bằng nhôm rất nhẹ nhiễm điện dương treo ở đầu sợi chỉ
tơ đặt giữa 2 tấm kim loại song song nhiễm điện trái dấu (hình 1)
a) Thoạt tiên, quả cầu nhôm chuyển động về phía nào?
b) Giả sử nó chạm vào một tấm kim loại nhiễm điện, sau đó nó
chuyển động về phía nào? Tại sao?
Bài 4: (1,5 điểm)

(Hình 1)

Cho mạch điện như hình 2; Bốn đèn giống
hệt nhau, hiệu điện thế giữa hai đầu nguồn điện
là U không đổi. Hãy vẽ sơ đồ mạch điện tương
đương và nhận xét về độ sáng của các đèn khi;
a) K1 và K2 cùng mở.
b) K1 và K2 cùng đóng.
c) K1 đóng , K2 mở.

S

Bài 5: (3,0 điểm)

360

Một tia sáng mặt trời tạo góc 360 với mặt phẳng nằm
ngang, chiếu tới một gương phẳng đặt trên miệng một cái giếng
và cho tia phản xạ có phương thẳng đứng xuống đáy giếng
(hình 3). Hỏi gương phải đặt nghiêng một góc bao nhiêu so với
phương thẳng đứng và xác định góc tới, góc phản xạ của tia
sáng đó trên gương?

I

P

Q

R

(Hình 3)

------------------------------ Hết ------------------------------Chú ý: Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ tên thí sinh..........................................................................SBD:.....................

www.thuvienhoclieu.com

Trang 17

www.thuvienhoclieu.com

Câu

Bài 1:
(2,0
điểm)

ĐÁP ÁN
Nội dung

- Ta có D1 = 7300kg/m = 7,3g/cm  ; D2 = 11300kg/m = 11,3g/cm
- Gọi m1 và V1 là khối lượng và thể tích của thiếc trong hợp kim
- Gọi m2 và V2 là khối lượng và thể tích của chì trong hợp kim
3

3

Ta có m = m1 + m2  664 = m1 + m2

3

0,25

(1)

m m1 m2
664 m1 m2





D
D
D
8
,
3
7
,
3
11,3
1
2
V = V1 + V 2 
664 m1 664  m1


8
,
3
7
,
3
11,3
Từ (1) ta có m2 = 664- m1. Thay vào (2) ta được

Giải phương trình (3) ta được m1 = 438g và m2 = 226g

Điểm

3

0,25
(2)

0,5

(3)

0,5
0,5

Vì kể từ lúc phát ra âm đến khi nghe được tiếng vang thì âm đã truyền
được quãng đường bằng 2 lần khoảng cách giữa nguồn âm và vách núi. Nên;
a) Khoảng cách giữa người quan sát và vách núi:

Bài 2
(1,5
điểm)

Bài 3
(2,0
điểm)

Bài 4
(1,5
điểm)

S=
340. 0,6 = 204(m)
b) Khoảng cách tối thiểu giữa người quan sát và vách núi để nghe được tiếng
vang:
1
=17(m)
Smin =
340. 20

0,5
0,5

0,5

a) Vì các vật đặt gần nhau: nếu chúng nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau và
chúng nhiễm điện khác loại thì hút nhau.
Nên : Thoạt tiên quả cầu chuyển động về phía tấm kim loại mang điện tích âm.
b) Sau khi chạm vào tấm kim loại mang điện tích âm nó nhận thêm electron,
có hai trường hợp sảy ra:
- Quả cầu vẫn còn nhiễm điện dương thì nó sẽ bị lệch về phía tấm kim
loại mang điện tích âm.
- Quả cầu bị nhiễm điện âm thì nó sẽ bị hút về phía tấm kim loại mang
điện tích dương.
a) K1 và K2 cùng mở: bỏ hai khoá khỏi mạch điện, ta có sơ đồ mạch điện

0,5
0,5

0,5
0,5
0,25

NX: Bốn đèn đều sáng như nhau.
b) K1 và K2 cùng đóng: Chập A
với C và chập B với D,

0,25

ta có sơ đồ mạch điện
NX: Bốn đèn đều sáng trong đó 3 đèn

Đ2 ,

Đ3, Đ4 sáng như nhau.

0,25

c) K1 đóng , K2 mở: Chập A với C

www.thuvienhoclieu.com

Trang 18

www.thuvienhoclieu.com

NX: Hai đèn Đ1...